Krótka odpowiedź
Sprzedając fakturę, zwykle oddajesz dużą część jej wartości. Nabywca kupuje dług z dyskontem, bo musi pokryć swoje ryzyko, koszty windykacji i zysk. Jeśli Twój dłużnik działa i ma majątek, windykacja z prowizją od sukcesu daje Ci zazwyczaj znacznie więcej pieniędzy, a gdy nic nie odzyskamy, nic nie płacisz.
Czym jest skup faktur i skup wierzytelności?
Skup faktur, nazywany też skupem wierzytelności lub skupem długów, polega na sprzedaży niezapłaconej należności innej firmie. Nabywca płaci Ci teraz określoną kwotę, a potem sam dochodzi od dłużnika całości i zatrzymuje wszystko, co odzyska.
Brzmi wygodnie: „pieniądze od ręki, bez czekania”. Problem w tym, że nabywca nie kupuje Twojej faktury za jej wartość. Kupuje ją dlatego, że spodziewa się odzyskać więcej, niż Ci zapłaci. Różnica to jego zarobek i Twoja strata.
Nie myl skupu faktur z faktoringiem. Faktoring to finansowanie bieżących, jeszcze niewymagalnych faktur. Skup faktur dotyczy najczęściej długów już przeterminowanych.
Ile naprawdę tracisz na sprzedaży faktury?
Cena w skupie zależy od wieku długu, jego wysokości, branży i sytuacji dłużnika. Przy przeterminowanych fakturach nabywcy oferują zazwyczaj tylko ułamek wartości należności. Policz na przykładzie faktury na 50 000 zł, którą dłużnik ostatecznie spłaca:
| Sprzedaż faktury | Windykacja w Foxinkaso | |
|---|---|---|
| Ile dostajesz | Tyle, ile zaoferuje nabywca, np. 15 000 zł przy cenie 30% wartości | 50 000 zł minus prowizja 9 000 zł netto, czyli 41 000 zł |
| Kto zarabia na odzyskaniu | Nabywca zatrzymuje całe 50 000 zł i odsetki | Ty, łącznie z odsetkami |
| Gdy dłużnik nic nie zapłaci | Zachowujesz cenę sprzedaży | Nie płacisz prowizji |
| Opłaty na start | Brak, ale stratę ponosisz od razu | Brak, prowizja tylko od sukcesu |
Cena 30% to przykład dla ilustracji. Rzeczywiste oferty skupu zależą od konkretnej należności. Prowizja Foxinkaso: 18% netto przy dłużniku w Polsce, minimum 690 zł netto, plus VAT.
W tym przykładzie sprzedaż faktury oznacza oddanie 26 000 zł więcej, niż kosztowałaby windykacja. Im lepszy dłużnik, tym większa Twoja strata na sprzedaży.
Skup faktur a windykacja: porównanie
| Skup faktur | Windykacja z prowizją od sukcesu | |
|---|---|---|
| Kto jest właścicielem długu | Nabywca | Ty (albo firma windykacyjna w cesji w celu windykacji, rozliczająca się z Tobą) |
| Ile otrzymujesz | Ułamek wartości faktury | Odzyskaną kwotę minus prowizja |
| Odsetki za opóźnienie | Przechodzą na nabywcę | Dochodzimy ich dla Ciebie |
| Kontrola nad sprawą | Żadna, decyduje nabywca | Pełna: o ugodzie i sądzie decydujesz Ty |
| Relacja z kontrahentem | Poza Twoim wpływem | Możesz ją zachować dzięki ugodzie |
| Szybkość | Pieniądze od razu, ale niskie | Start w 24 godziny, zwykle zapłata lub ugoda w ciągu kilku tygodni |
Ukryte koszty i ryzyka sprzedaży faktury
- Tracisz odsetki. Razem z wierzytelnością przechodzą na nabywcę prawa z nią związane, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (art. 509 § 2 KC).
- Tracisz kontrolę nad relacją z klientem. Nabywca może prowadzić windykację tak, jak sam uzna. Twój dawny kontrahent będzie kojarzył sprawę z Tobą.
- Zarzuty dłużnika zostają. Dłużnik może podnieść wobec nabywcy zarzuty, które miał wobec Ciebie (art. 513 KC). Umowa sprzedaży może przewidywać Twoją odpowiedzialność, jeśli wierzytelność okaże się sporna lub nieistniejąca. Czytaj umowę bardzo uważnie.
- Sprawdź umowę z kontrahentem. Jeżeli umowa zawiera zakaz przelewu wierzytelności, sprzedaż może być niemożliwa (art. 509 § 1 KC).
- Faktura może do Ciebie wrócić. Jeżeli umowa przewiduje Twoją odpowiedzialność za wypłacalność dłużnika, a dłużnik nie zapłaci, nabywca może żądać zwrotu zapłaconej Ci kwoty.
- Decyzja jest nieodwracalna. Gdy dłużnik zapłaci całość tydzień po sprzedaży, pieniądze trafią do nabywcy, nie do Ciebie.
Przykład: dłużnik upada po sprzedaży faktury
Sytuacja: firma sprzedaje nabywcy niezapłaconą fakturę na 60 000 zł i dostaje za nią 18 000 zł. W umowie sprzedaży jest zapis, że zbywca odpowiada za wypłacalność dłużnika, czyli tak zwana sprzedaż z regresem.
Co się dzieje: kilka miesięcy później dłużnik okazuje się niewypłacalny, a następnie trafia do upadłości. Nabywca nie odzyskuje pieniędzy, więc wraca do sprzedawcy z reklamacją i żąda zwrotu zapłaconych 18 000 zł, zgodnie z umową.
Efekt: przedsiębiorca oddaje pieniądze, które już wydał, a i tak zostaje z problemową fakturą. Do tego stracił czas, w którym mógł działać sam, a w części przypadków także możliwość skorzystania z ulgi na złe długi.
Dlaczego to możliwe? Zgodnie z Kodeksem cywilnym sprzedawca wierzytelności odpowiada wobec nabywcy za to, że wierzytelność mu przysługuje. Za wypłacalność dłużnika odpowiada wtedy, gdy przyjmie na siebie tę odpowiedzialność w umowie (art. 516 KC). W umowach skupu faktur takie zapisy, nazywane regresem, gwarancją wypłacalności albo obowiązkiem odkupu, zdarzają się i łatwo je przeoczyć. Bywa też, że nabywca płaci tylko część ceny z góry, a resztę dopiero po odzyskaniu długu.
W windykacji z prowizją od sukcesu takie ryzyko nie istnieje. Jeżeli dłużnik upadnie i nic nie odzyskamy, nie płacisz prowizji i niczego nie musisz zwracać. A gdy wcześnie widzimy sygnały niewypłacalności, działamy szybciej, zanim majątek dłużnika zniknie, tak jak w sprawie spółki w restrukturyzacji, w której odzyskaliśmy 100% należności, zanim sąd ogłosił upadłość.
Skup faktur a ulga na złe długi w VAT
Jeżeli zapłaciłeś VAT od niezapłaconej faktury, możesz w określonych warunkach skorzystać z ulgi na złe długi i odzyskać ten podatek (art. 89a ustawy o VAT). Jednym z warunków jest to, że wierzytelność nie została zbyta. Sprzedając fakturę, możesz więc stracić możliwość skorzystania z ulgi. Przed decyzją skonsultuj to ze swoim księgowym.
Kiedy sprzedaż faktury może mieć sens?
Uczciwie: są sytuacje, w których skup wierzytelności bywa rozsądny. Na przykład gdy:
- pilnie potrzebujesz gotówki i jesteś gotów zapłacić za to wysoką cenę;
- dług jest bardzo stary, bliski przedawnienia albo poważnie sporny;
- dłużnik jest w upadłości i realne odzyskanie całości jest mało prawdopodobne;
- masz wiele drobnych należności, którymi nie chcesz się zajmować.
Nawet wtedy warto najpierw bezpłatnie sprawdzić szanse windykacji. Często okazuje się, że dług da się odzyskać w całości lub ratalnie, a sprzedaż oznaczałaby niepotrzebną stratę.
O co zapytać, zanim sprzedasz fakturę?
- Ile dokładnie dostanę i kiedy? Czy cena jest stała, czy zależy od przyszłych wpłat?
- Czy odpowiadam za wypłacalność dłużnika? Czy w umowie jest regres, gwarancja wypłacalności albo obowiązek odkupu?
- Czy cała cena jest płatna od razu, czy część dopiero po odzyskaniu długu?
- Co dzieje się z odsetkami i kosztami odzyskane od dłużnika?
- Jak nabywca będzie prowadził windykację wobec mojego kontrahenta?
- Ile odzyskałbym w windykacji z prowizją od sukcesu? Porównaj obie kwoty.
Lepsza alternatywa: windykacja, w której płacisz tylko za efekt
Foxinkaso nie kupuje i nie sprzedaje długów. Odzyskujemy pieniądze dla Ciebie: bezpłatnie analizujemy dłużnika, prowadzimy windykację polubowną, stosujemy sankcje, takie jak wpis do BIG i wizyta terenowa, a za Twoją zgodą kierujemy sprawę do sądu. Prowizję płacisz tylko od odzyskanej kwoty. Możesz też przekazać nam dług w cesji w celu windykacji. To nie jest sprzedaż: odzyskane pieniądze trafiają do Ciebie.
Zobacz, jak to działa w praktyce: sprawy, które odzyskaliśmy, i policz w kalkulatorze, ile trafi na Twoje konto. Jesteśmy wrocławską firmą windykacyjną i działamy w całej Polsce.
Najczęstsze pytania
Czy nabywca może żądać zwrotu pieniędzy, gdy dłużnik upadnie?
Tak, jeżeli w umowie sprzedaży przyjąłeś odpowiedzialność za wypłacalność dłużnika (sprzedaż z regresem, gwarancja wypłacalności, obowiązek odkupu). Kodeks cywilny przewiduje taką odpowiedzialność zbywcy, gdy wyraźnie ją przyjął (art. 516 KC). Wtedy możesz musieć oddać pieniądze i nadal zostajesz z problemową fakturą.
Czy warto sprzedać niezapłaconą fakturę?
Zwykle nie. Nabywca płaci tylko część wartości faktury, bo sam musi ponieść ryzyko i koszty windykacji oraz na niej zarobić. Jeśli dłużnik istnieje i ma z czego zapłacić, windykacja z prowizją od sukcesu daje Ci zazwyczaj znacznie więcej pieniędzy.
Ile można dostać za sprzedaż faktury?
To zależy od wieku długu, kwoty, branży i sytuacji dłużnika. Przy przeterminowanych fakturach nabywcy oferują zwykle tylko ułamek wartości należności. Zanim się zgodzisz, policz, ile odzyskałbyś w windykacji, gdzie płacisz prowizję tylko od odzyskanej kwoty.
Czym różni się skup faktur od faktoringu?
Faktoring to finansowanie bieżących faktur przed terminem płatności, najczęściej w ramach stałej umowy. Skup faktur dotyczy zwykle należności już przeterminowanych: sprzedajesz dług, który kontrahent przestał płacić, zazwyczaj z dużym dyskontem.
Czy Foxinkaso skupuje faktury?
Nie. Nie kupujemy i nie sprzedajemy długów. Odzyskujemy należności dla wierzyciela: pieniądze trafiają do Ciebie, a prowizję naliczamy wyłącznie od odzyskanej kwoty.
Kiedy sprzedaż wierzytelności może mieć sens?
Na przykład wtedy, gdy potrzebujesz pieniędzy natychmiast i za wszelką cenę, gdy dług jest bardzo stary lub sporny albo gdy dłużnik jest w upadłości i realne odzyskanie całości jest mało prawdopodobne. Nawet wtedy warto najpierw bezpłatnie ocenić szanse windykacji.
Poradnik ma charakter informacyjny i przedstawia stan prawny na dzień publikacji. Nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.